Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryji Panny pod patronem św. brata Alberta

ul. Pokoju 40
42-504 Będzin
Tel: (32) 267 5572


Duszpasterze:
proboszcz: ks. Grzegorz Rozpończyk,
wikariusz: ks. Grzegorz Półtorak

Msze święte w niedzielę:
8:00,
10:00,
11:30,
17:00

Msze święte w tygodniu
Pn, Śr, Pt: 17:30, 18:00 (w czasie zimowym: 17:00, 17:30)
Wt, Czw, Sob oraz I piątki mies.: 7:00, 18:00 (w czasie zimowym: 7;00, 17:00)

Kancelaria parafialna:
poniedziałek, godz. 16-17
środa, godz. 16-17
sobota, godz. 7:40-8:30

  Tematy artykułu:  

Utworzenie parafii i przynależność diecezjalna

Początków parafii w Łagiszy należy szukać w 1924 r. W symboliczny dzień Podwyższenia Krzyża Pańskiego, 14 września 1924 r. została podjęta uchwała zebrania ogólnego, gminnego, domagająca się wydzielenia wsi Łagisza z parafii Grodziec. Podjęła też decyzję wydzielenia gruntu na założenie cmentarza grzebalnego. W uchwale gromadzkiej wzięło udział 1 56 osób. Grunta kościoła obejmują 6 mórg.

Na skutek niniejszej uchwały, biskup kielecki ks. Augustyn Losiński erygował parafię w Łagiszy. Akt brzmiał:
Z powodu odległości miejsca i trudności dojścia do swojego kościoła parafialnego w celu przyjęcia sakramentów świętych i wysłuchania słowa bożego, na wieczną tych rzeczy ważność, wieś Łagisza z. wszystkimi mieszkańcami i terytorium odłączamy od parafii w Grodźcu i we wspomnianej wsi Łagisza erygujemy kościół filialny. Wielebnego księdza Mariana Kluszczyńskiego mianujemy rektorem filialnym w Łagiszy. Życzymy sobie, aby dekret nasz został ogłoszony przez dziekana w Będzinie i by był zachowany przy kościele filialnym w Łagiszy.
Biskup ks. Augustyn Łosiński
Erygowana parafia w Łagiszy miała już zbudowany mały kościół, raczej kaplicę, której budowę rozpoczęto 26 sierpnia 1924 r. Parafia łagiska była powołana pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP. Ma dwa odpusty - w oktawie Bożego Ciała i na Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia - 8 grudnia.

W czasie ustanowienia parafii w Łagiszy, należała ona do diecezji kieleckiej,a już od 1925 r. znalazła się w diecezji częstochowskiej. Diecezję tę erygował papież Pius Xl bullą "Vixdum Poloniae unitas" dnia 28 października 1925 r. Pierwszym biskupem ordynariuszem częstochowskim został ks. dr Teodor Kubina (1925 - 1951), kolejnymi biskupami diecezji byli: ks. dr Zdzisław Goliński (195 1-1964), ks. dr Stefan Bareła (1964-1984), ks. dr Stanisław Nowak (1984 - 1992). W 1992 r., 25 marca papież Jan Paweł II erygował diecezję sosnowiecką, a pierwszym jej biskupem ordynariuszem został ks. dr Adam Śmigielski.
wróć

 

Pierwszy kościół i kaplica

Pierwsze myśli o budowie kościoła padły na zebraniu rolników 7 kwietnia 1907 r. i na zebraniu robotników w kopalni węgla „Antoni" w dniu 29 kwietnia tegoż roku. Na podstawie uchwał podjętych na tych zebraniach, 26 kwietnia 1908 r. odbyło się pierwsze posiedzenie członków podkomisji w składzie: Gustaw Nordman - dyrektor kopalni "Antoni", Józef Stechman, Antoni Woliński, Franciszek Gwiazda, Wacław Nowak i Bolesław Ryssowski. Członkowie tej podkomisji uchwalili, że poczynią starania w sprawie budowy kaplicy. Na drugim zebraniu podkomisja postanowiła przekształcić się w "Komitet Budowy Kaplicy w Łagiszy". W skład Komitetu weszli: Gustaw Nordman - prezes, Józef Juroff - wiceprezes, Antoni Woliński - kasjer, Bolesław Ryssowski - sekretarz.

17 czerwca 1909 r. powierzono przedsiębiorcy Klimie wybudowanie fundamentów kaplicy. By mieć środki pieniężne dla budowy kaplicy, robotnicy kopalni „Antoni" opodatkował i się 1% z zarobków miesięcznych. Na członków honorowych Komitetu włączono: proboszcza z parafii Grodziec i przedstawicieli kopalń „Andrzej III" oraz „Alma".

W dniu 24 czerwca 1911 r. postanowiono wstrzymać wszelkie prace przy budowie kaplicy na czas nieokreślony, a także wypłacić pieniądze Józefowi Stelmachowi za wyrób cegły. Ponadto postanowiono, by pieniądze zebrane na budowę kaplicy w sumie 13.403 rubli, ulokować w kasie Domu Handlowego C.G. Schoen. Ostatniego sierpnia 1914 r. wojna przerwała pracę komitetu.

22 sierpnia 1917 r. postanowiono zebrany materiał budowlany sprzedać na budowę Domu Ogólnospożywczego w Łagiszy, a budowę kaplicy uzależnić od nadania księdza. Jednakże w następnym roku unieważniono postanowienie sprzedania materiału budowlanego i podjęto decyzję dalszej budowy kaplicy. Upoważniono prezesa G. Nordmana do wszczęcia działań u władz, celem zatwierdzenia planu budowy kaplicy oraz uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie robót.

Po sześciu latach, 27 listopada 1923 r. na skutek listu starosty będzińskiego z 22 września 1923 r. odbyło się zebranie dawnego komitetu i nowego komitetu. W skład nowego komitetu weszli: Czesław Nowacki - prezes, Piotr Wyględacz - skarbnik, Jan Kurek - sekretarz oraz Antoni Ilczewski, Franciszek Płaczek, Jan Strzemiński, Joachim Sibielak - członkowie.

Drugi Komitet Budowy Kaplicy wybrany na zebraniu ogólnym 27 kwietnia 1924 r. liczył 10 osób. Zarząd stanowili: Czesław Nowacki - prezes, inż. Stanisław Goibon-wiceprezes, Paweł Wyględacz - skarbnik, Jan Kurek- sekretarz. Komitet otrzymał od Grodzieckiego Towarzystwa budynek garażu drewnianego o wymiarach 21,5 m x 7,35 m, z którego wykonano tymczasową kaplicę. Mieszkanie dla księdza wynajęto w budynku Berty Grabara. Plan budowy kaplicy wykonany był w stylu gotyckim przez architekta Pomianowskiego. Projekt nie został jednak zrealizowany. Ponowny projekt został wykonany przez architekta Ludwika Kamińskiego z Będzina. Budowę rozpoczęto 26 sierpnia 1924 r. Zbudowana kaplica ma wymiary: długość 15 m i szerokość 7,5 m. Jest to kościółek murowany, niski, pokryty dachówką, wsparty ukośnymi skarpami. Pośrodku dachu umiejscowiona została barokowa wieżyczka. Kościółek składał się z małego prezbiterium i nawy. Przy głównych drzwiach była kruchta, a nad nią chórek i pozytew. Sufit po obu stronach miał kształt łuku i oparty został na 4 żelaznych, okrągłych filarach. Posadzkę wykonano z terakoty. Nawę oświecały trzy pary okien z obu stron. Na suficie byli namalowani święci: Bronisław, Salomea, Czesław i Teofil. Prezbiterium było o dwa stopnie wyższe od poziomu nawy. Za głównym dębowym ołtarzem była Niepokalanie Poczęta i św. Antoni. Ołtarze boczne miały kształt sarkofagów. Wykonał je Gorzędowski - stolarz z Łagiszy. Przy ołtarzu różańcowym stała ambona, a bliżej chóru stała stara rzeźbiona chrzcielnica. Kielich na podstawie ma trzy medaliony przedstawiające P. Jezusa, Niepokalaną i św. Józefa z napisem: „Przyjm Panie tę ofiarę".

Dzwonnica była drewniana i stała poza murem kościelnym. Uchwałą z zebrania parafian z 12 marca 1927 r. postanowiono kaplicę ogrodzić, używając pozostałego materiału (wg projektu inż. S. Wąsa z Będzina). W dzwonnicy były trzy dzwony nabyte przez ks. T. Banacha z ofiar parafian. Dzwony te zostały poświęcone 8 września 1937 r. przez bp ks. A. Zimniaka. Rodzicami chrzestnymi przy konserwacji dzwonów byli: Strzałkowska, Karnkowski, Kłapciowa, Fr. Dróżdż, Zuchowa, Fr. Raducki, Łyszkiwiczów-na, L. Mazurkiewicz, a organizatorką konserwacji prezeska KGW - Irena Zygmunt.
wróć

 

Nowy kościół

Pod koniec 1945 r. parafia liczyła 4 638 osób, bowiem do parafii należały też pobliskie miejscowości: Preczów i Samów. Mały, nie przystosowany do potrzeb rozrastającej się parafii kościół nie zapewniał miejsca wszystkim parafianom uczestniczącym we mszach świętych. Dlatego też proboszcz, ks. Leon Stasiński, mianowany 7 listopada 1939 r. postanowił przystąpić do budowy nowego kościoła.

27 maja 1946 r. przystąpiono do pierwszych prac przy budowie nowego kościoła. Członkowie Ĺ»ywego Różańca odczyścili stare fundamenty wykonane pod budowę kaplicy według pierwszego, niezrealizowanego projektu. Murowanie kościoła rozpoczęto 27 maja 1946 r. Projekt kościoła został wykonany przez architekta inż. Tadeusza Rudzkiego z Sosnowca. Roboty murarskie prowadził Antoni Kozioł. W dniu 27 września 1946 r. bp T. Kubina poświęcił fundamenty kościoła. Na budowę kościoła każdy parafianin składał dobrowolne, systematyczne składki pieniężne. Prace budowlane i wykończeniowe w kościele prowadzone były systematycznie aż do całkowitego wykończenia kościoła.
Wykonano wielki ołtarz i ambonę z marmuru, zbudowano cztery dzwony oraz 15-głosowe organy. Organy były wykonane przez Stefana Tuszyńskiego z Wrocławia.
Również dwa boczne ołtarze zostały wykonane z marmuru, a także i czwarty ołtarz - poświęcony św. Teresie od Dzieciątka Jezus wykonano z marmuru. W 1949 r. namalowana została droga krzyżowa - 14 stacji, przez malarkę Jadwigę Socha z Krakowa. Wewnątrz kościoła wykonano malowanie, a wokół niego obejście wyłożone płytami betonowymi. W dniu 25 września 1949 r. bp ordynariusz ks. dr Teodor Kubina dokonał konsekracji kościoła.

Akt konsekracji kościoła brzmiał:
Dnia 25 września 1949 r. kościół parafialny w Łagiszy. w dekanacie będzińskim, murowany, zaczęty 27 maja 1946 r. staraniem miejscowego proboszcza ks. Leona Stasińskiego. Przy pomocy parafian i z ofiar społeczeństwa polskiego, pokonsekrowany przez J.E. ks. bp dr. Teodora Kubinę, ordynariusza częstochowskiego pod tytułem Niepokalanego Serca Matki Bożej, razem z trzema stałymi ołtarzami Wielkim Niepokalanemu Sercu Matki Bożej, bocznymi po stronie ewangelii św. Józefowi i po stronie epistoły Sercu Jezusowemu poświęconym, w którym złożono relikwie św. Józefa.

Na wybudowanie kościoła zużyto 550 tys. szt. cegły klinkru. 250 ton cementu, 55 ton wapna, 20 ton żelaza, 120 m3 desek do rusztowań i szalunków.

W okresie budowy drugiego kościoła w Łagiszy wikariuszem byt ks. Jan Nowak (20.06.1946 - 13.08.1949). W tym też czasie z ważniejszych inwestycji wykonanych w kościele zabudowano chrzcielnicę murowaną, ławki dębowe i katafalk elektryczny. Ławki wykonał Józef Morawiec -miejscowy stolarz.

Z początkiem lat 80-tych założono metalowe ramy na oknach wraz z witrażami oraz umieszczono na frontonie kościoła płaskorzeźby Ojca św. Jana Pawła II i kardynała S. Wyszyńskiego. oraz Brata Alberta i błog. Rafała Kalinowskicgo (1982).
wróć

 

Budowa plebanii

Początkowo proboszcz parafii mieszkał w prywatnym budynku, w wynajętym mieszkaniu. Na ogólnym zebraniu parafialnym, 20 sierpnia 1927 r. uchwalono budowę plebanii. Powołano Komitet Budowy, a w skład jego weszli: Czesław Nowacki - prezes, Jan Kurek - sekretarz, Jan Jaśko - skarbnik. Projekt plebanii opracował architekt Celestyn Przytulski. Plebania składała się dekanacie 4 pokoi, kancelarii parafialnej, kuchni, spiżarni, pokoju dla gospodyni, łazienki oraz 3 pokoi na górze. Dach pokryty został dachówką.

W 1951 r. architekt inż. Tadeusz Rudzki wykonał plan budowy Domu Parafialnego. Przewidziano w nim trzy części, w pierwszej - mieszkania, 3-pokojowe z kuchnią, u drugiej sala kinowa na 500 osób ze sceną, a pod kinem pralnia mechaniczna dla parafian i natrysk; część trzecia - warsztaty dla chłopców i dziewcząt, biblioteka z czytelnią i mieszkaniem dla sióstr zakonnych. Plan został zatwierdzony 25 października 1951 r. W 1952 t. wykonany został parter budynku. W lipcu 1952 r. dekretem bp. Z. Golińskiego. proboszcz ks. L. Stasiński został przeniesiony do parafii Ostatni Grosz w Częstochowie. Budowa Domu Parafialnego została częściowo zatrzymana.

Kiedy przybył do parafii ks. M. Oset, adaptowano wybudowany Dom Parafialny na plebanię, zaś dawną plebanię przeznaczono na organistówkę. W tym też czasie ks. M. Oset urządził w pierwszym kościele kaplicę przedpogrzebową. Także w sąsiedztwie nowej plebanii wybudowano budynek gospodarczy (1979), a ponadto otynkowano plebanię.

W budynku dawnej plebanii mieści się biblioteka parafialna. Biblioteka czynna jest w każdą niedzielę po mszy św. o godzinie 9.00. Prowadzi ją Teresa Błaszkiewicz. 5 stycznia 1997 r. bp A. Śmigielski, po poświęceniu nowowykonanej polichromii w kościele, poświęcił też nowootwartą bibliotekę.
wróć

 

Kaplica na Borach

Kaplica na Borach została oddana wiernym z trzech kolonii (ulic) Łagiszy: Bory, Podłosie i Niepiekło. Poprzednio uczestniczyli we mszach św. w koŁciele parafialnym na Glinicach. Kaplicę oddano do użytku dzięki staraniom proboszcza ks. kan. Eugeniusza Stępnia. 2 listopada 1993 r. bp sosnowiecki Adam Śmigielski poświęcił kaplicę oraz obraz NMP Wspomożycielki Wiernych, nadał też jednocześnie ten tytuł kaplicy. Prace remontowe kaplicy wykonano w 1993 r., jest to dawny budynek mieszkalny. W 1994 r. przy kaplicy postawiono kilkumetrową konstrukcję metalową w kształcie wieży, zakończoną krzyżem W środku konstrukcji jest mała kapliczka z figurą Matki Bożej. Msze św. odprawiane są w kaplicy w każdą sobotę (w porze zimowej o godz. 16, w porze letniej o 17).

wróć

 

Cmentarz grzebalny

14 września 1924 r. na zebraniu ogólnym, gromadzkim, poza podjęciem uchwały domagającej się wydzielenia wsi Łagisza z parafii Grodziec, podjęto też decyzję wydzielenia gruntu na cmentarz grzebalny. W zebraniu uczestniczyło 156 osób.

Cmentarz znajduje się na wschód od kościoła. Zajmuje powierzchnię 2 mórg ziemi. Podzielony jest na kwatery i posiada alejki. Początkowo ogrodzony był drutem kolczastym zdrewnianymi słupkami, później ogrodzono go kamiennym murkiem. W latach po II wojnie światowej został poszerzony w kierunku wschodnim, a w miejsce ówczesnego ogrodzenia wykonano ogrodzenie betonowe, trwałe. Na cmentarzu zachowały się do dziś pierwsze groby wykonane w 1924 r.

Na cmentarzu grzebani są zmarli z. terenu całej parafii, tj. z Łagiszy (wszystkie kolonie i przysiółki: Glinice, Stara Łagisza, Bory, Podłosie i Niepiekło oraz Pustkowie, Stachowe i Jazowe) a ponadto z przyległych wsi z Preczowa i Sarnowa. Obie te wioski należały do parafii Łagisza od 1940 r. (w 1940 r. parafia liczyła 4 109 osób, w tym 1 144 rodziny. Z Preczowa było 528 osób, a z Sarnowa 1 230 osób).


Pomimo wyłączenia Preczowa i Sarnowa z parafii Łagisza nadal grzebani są zmarli z tych miejscowości na cmentarzu w Łagiszy, przy czym z chwilą utworzenia parafii w Preczowie i wydzielenia miejsca na cmentarzu preczowskim (od 1992 r.), zmarli z Preczowa chowani są już na cmentarzu w Preczowie. Cmentarz ten ustanowił proboszcz tamtejszej parafii ks. Stanisław Straż. W latach 1989-1993 staraniem ks. prób. Eugeniusza Stępnia ponownie poszerzono cmentarz Łagiski, w kierunku północnym. Teren ten uporządkowano i ogrodzono przęsłami betonowymi. Cmentarz znajduje się na terenach pokopalnianych, bowiem dawniej były tam kopalnie węgla (m.in. "Antoni III", "Lipno").

Mieszkańcy Łagiszy i ci, którzy mają swoich zmarłych pochowanych na cmentarzu w tej miejscowości dbają o wygląd swych grobów, otaczają je należytą opieką, a w Dniu Święta Zmarłych i przez cały rok zapalają lampki i znicze.
wróć

 

Cmentarz zakaźny

O cmentarzu zakaźnym, nazywanym też cholerycznym do niedawna wspominali najstarsi mieszkańcy Łagiszy (dziś już nieżyjący). Założono go z dala od wsi, na wzgórzu (293,5 m n.p.m.) na Glinicach, na zachód od dzisiejszej ulicy Jedności. Do niedawna na tym wzgórzu stał znak triangulacyjny, tj piramida górnicza. Wzgórze to jest uwidocznione na mapach: geognostycznej z 1856 r. oraz z 1890 r. Dwie najstarsze dziś łagiskie kobiety: Maria Pikuła i Franciszka Sochacka wspominają, że na wzgórzu w miejscu gdzie był cmentarz stała mała kapliczka drewniana. Z czasem uległa zniszczeniu, a o cmentarzu zapomniano. Wzgórze nazywano "Sójkową Górą" a także "Sroczą Górą". Cmentarz zakaźny znajdował się na gruntach Popczyków i Dulów.
wróć

 

Przydrożni świadkowie wiary

Od najdawniejszych lat, kiedy w Łagiszy nic było jeszcze utworzonej parafii, w różnych częściach tej miejscowości wybudowano przydrożne krzyże (zwykle przy skrzyżowaniach dróg), kapliczki a także pomniki. Budowano je z różnych okazji. Dotychczas nie były one zinwentaryzowane.

W historii Łagiszy zachowały się dawne, dziś już nie istniejące przydrożne pomniki i krzyże. Nieopodal kościoła zbudowanego w 1924 r. stał pomnik z kamieni na cemencie. Na murowanej płycie był napis:
Poległym bohaterom za Ojczyznę, w 10 rocznicę ukończenia wojny. Polegli z gminie Łagisza: Józef Kubica Psary, Roman Grabis Psary, Franciszek Szasta Psary, Stanisław Nowak Sarnów, Józef Olszewski.
Obywatel gminy Łagisza, 11.XI.1930.
Przy pomniku zbierali się mieszkańcy Łagiszy i miejscowości wchodzących w skład gminy z racji różnych rocznic państwowych i narodowych. Między innymi pod pomnikiem było wiele manifestacji społeczeństwa Łagiszy 19-go marca 1933 r., w dniu imienia Józefa Piłsudskiego.


wróć
 

Krzyż misyjny na placu kościelnym

Pierwotnie w tym miejscu stał krzyż drewniany postawiony podczas pierwszych misji świętych głoszonych w parafii w 1959 roku. W 1997 roku podczas ostatnich misji świętych głoszonych przez studentów KUL-u z Lublina tj. księży Mariana Szymonika i Pawła Sobusia w miejsce krzyża drewnianego, który ze względu na zły stan techniczny został pocięty i spalony mieszkańcy Łagiszy stawiają krzyż metalowy. Wykonał go Władysław Kozioł wraz z grupą parafian. Na zakończenie misji św. podczas uroczystej sumy odprawionej przez ks. biskupa Adama Śmigielskiego krzyż został poświęcony a następnie procesyjnie wyprowadzony z kościoła i ustawiony.

Metalowy, o przekroju okrągłym, ujęty w metalowe obramowania o przekroju prostokąta. Pomalowany na brązowo. Na pionowej belce umocowano trzy metalowe obejmy na kwiaty, znicze. Ustawiony na lastrikowym, niskim cokole w pobliżu głównego wejścia do świątyni. Na pionowej belce napis: RATUJ DUSZE SWOJĄ na poziomej wyszczególniono daty misji świętych. Od góry: 7-15 III 1959, 16-24 III 1974, 17-25 1X1988, 16-23 III 1997.
wróć
 

Krzyż przy ulicy Pokoju 49

Stoi przy budynku mieszkalnym rodziny Kleckich, dawniej Zarychty. Krzyż metalowy, pomalowany srebrnąfarbą. Ramiona o przekroju okrągłym zakończone ozdobnymi, drewnianymi półkulami. Ustawiony na niewielkiej, dwustopniowej, murowanej podstawie. Na krzyżu figura Chrystusa - odlew żeliwny pomalowany na srebrny kolor. Figura została zakupiona w 1968 r. przez Leokadię Seweryn na Jasnej Górze w Częstochowie i tam poświęcona. Nad figurą niewielka metalowa tabliczka z napisem INRI oraz metalowy, łukowato wygięty daszek. Poniżej metalowa obejma na kwiaty. Krzyż został wykonany w zakładzie przy kopalni "Generał Zawadzki" (późniejsza nazwa "Paryż"), przez Zdzisława Kleckiego i jego kolegów a następnie postawiony "po cichu", obok domu w nocy 1968 roku. W tym samym roku został poświęcony przez księdza Mieczysława Piegę. Materiał na krzyż zakupiła (nie małym staraniem w tamtych czasach) w sklepie GS Samopomoc Chłopska w Łagiszy Anna Kiecka. Metalowy krzyż stanął w miejscu krzyża dębowego, który ponoć został wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku przez mieszkańców Łagiszy. Według relacji Leokadii Seweryn krzyż ten został postawiony po epidemii cholery, przez ocalałych od zarazy mieszkańców Łagiszy.

W czasie II wojny światowej krzyż, na rozkaz Niemców przeniesiono na cmentarz parafialny. Po jej zakończeniu, grupa mieszkańców pod przewodnictwem księdza Leona Stasińskiego przyniosła (dokładny rok nieznany) procesyjnie krzyż na dawne miejsce. Stary krzyż bardzo zmurszały, został pocięty i spalony przez rodzinę Kleckich. Krzyżem opiekuje się rodzina Kleckich.
wróć
 

Krzyż przy ulicy Pokoju 169

Wzniesiony w 1933 r. na gruncie rodziny Sibielaków, z fundacji Ignacego Sibielaka, w dowód wdzięczności Matce Bożej za dojście do zdrowia po długotrwałej chorobie. Kształt krzyża zaprojektował zięć Sibielaków Józef Morawiec a wymurował go pan Kmera z Borów.

Na krzyżu mała, figura Chrystusa - odlew żeliwny pomalowany w kolorze srebrnym. Pod nim niewielka, zakończona trójkątnie nisza. W niej zawieszona, niewielka, plastikowa figurka Matki Bożej w kształcie kropielnicy. Pierwotnie w niszy znajdował się metalowy szkaplerz. Poniżej, na frontowej stronie cokołu napis upamiętniający fundatora i rok wzniesienia: UFUNDOWANY NA CHWAŁĘ BOŻĄ W 1933 R. PRZEZ IGN. SIBIELAKA
wróć
 

Krzyż przy lesie w pobliżu torów PKP

Ufundowany przez pracowników kolejowych odcinka drogowego Łagisza w 1932 roku. Krzyż betonowy, o przekroju ramion kwadratowym, nie pomalowany. Umieszczony na betonowym, cokole. Na jego frontowej ścianie, ryty, barwiony srebrną farbą napis: UFUNDOWANY PRZEZ PRACOWNIKÓW KOLEJOWYCH ODCINKA DROGOWEGO ŁAGISZA W ROKU 1932.

Nad nim również namalowano niewielki krzyż. Cokół o podstawie kwadratu, popękany w kilku miejscach. Niegdyś ogrodzony płotkiem (prawdopodobnie drewnianym) z którego do dziś ostały się tylko 4 betonowe słupki. Na krzyżu do niedawna znajdowała się figura Chrystusa (skradziona) - odlew żeliwny pomalowany w kolorze srebrnym. W jej miejsce zawieszono mały, drewniany krzyżyk. Całość ustawiona na niewielkiej skarpie. Do krzyża prowadzi 4-5 kamiennych schodów.
wróć
 

Krzyż przy skrzyżowaniu ulic Odkrywkowej i Świerczewskiego

Ustawiony przed domem rodziny Felińskich. Według relacji Antoniego Bałdysa mieszkającego w pobliżu tego krzyża, jest on trzecim z kolei krzyżem postawionym w tym miejscu. Pierwszy, dębowy, wysoki krzyż został postawiony na polu pana Kłapcia prawdopodobnie na początku XX w lub nawet w wieku XIX. Dokładna data postawienia, intencja i fundator nieznane. Można przypuszczać, iż krzyż ustawił właściciel pola pan Kłapcia, który był człowiekiem majętnym, posiadał bowiem tartak, młyn i piekarnię. Pod koniec lat czterdziestych, na skutek upływu czasu warunków atmosferycznych i braku konserwacji krzyż spróchniał i uległ zniszczeniu. W jakiś czas po tym okoliczni mieszkańcy stawiają krzyż zbity z dwóch sosnowych pni. Również i on na początku lat 70-tych XX w uległ zniszczeniu. Niedługo potem okoliczni mieszkańcy m.in. Antoni Gawenda i Edward Ring, stawiają pod wieczór krzyż metalowy. Krzyż zespawał Marian Musiał z materiału ofiarowanego przez w/w osoby.

W latach 30-tych XX w., podczas kopania fundamentów pod budowę domu przy którym obecnie stoi krzyż, rodzina Przybolewskich natrafiła na ludzkie szczątki i kilka monet. Były to ponoć franki francuskie. Kości włożono do drewnianej skrzynki i pochowano podobno na cmentarzu, natomiast los monet nie jest znany. Według relacji okolicznych mieszkańców ludzkie szczątki mogły należeć do żołnierzy z armii Napoleońskiej. Krzyż metalowy, o przekroju ramion okrągły, wysoki, pomalowany na zielono. Na nim figura Chrystusa - odlew żeliwny pomalowany w kolorze srebrnym. Nad nią metalowy, półokrągły, daszek, którego krawędź została wycięta w ozdobne, trójkątne ząbki. Ogrodzony z czterech stron niewysokim, metalowym parkanem również w kolorze zielonym. Przed krzyżem rośnie krzew róży. Krzyżem opiekują się okoliczni mieszkańcy.
wróć

 

Krzyż przy ulicy Dąbrowskiej 110

Stoi przed niewielkim, murowanym z cegieł domem, postawionym przez rodzinę Gwiazdów. Pierwotnie w tym miejscu stał drewniany krzyż, postawiony przez Franciszka Gwiazdę w 1928 r. W 1949r. został zamieniony na betonowy. Wznieśli go Bolesław Adamczyk i Bolesław Bargiel. Intencja postawienia nieznana. Jakiś czas temu właściciele domu zmarli, zaś posesję nabyła rodzina Szczepańskich mieszkająca obok. Dom ma być rozebrany, nie wiadomo natomiast jaki los czeka krzyż.
Krzyż betonowy, o przekroju ramion kwadratowym, wysoki, niepomalowany. Na krzyżu figura Chrystusa - odlew żeliwny, pomalowany w kolorze srebrnym. Lewa ręka figury na wysokości łokcia pęknięta.
wróć

 

Krzyż przed kaplicą na Borach

W 1994 roku przy kaplicy pw. NMP Wspomożycielki Wiernych postawiono wysoką, metalową konstrukcję w kształcie wieży, zakończoną krzyżem, aby budynek nabrał wyglądu religijnego. W środku konstrukcji umieszczono niewielką metalową szafkową kapliczkę, przeszkloną od frontu, wewnątrz której znajduje się gipsowa figura Matki Bożej. Konstrukcja powstała z inicjatywy ks. kanonika Eugeniusza Stępnia a wykonał ją Władysław Kozioł wraz z grupą parafian.



wróć

 

Krzyż na placu obok kaplicy na Borach

Krzyż metalowy, o przekroju ramion okrągłym, ujęty w metalowe obramowania o przekroju prostokąta. Ustawiony na niewysokiej, murowanej podstawie w kształcie prostokąta. Wykonany i ustawiony przez i Władysława Kozioła i Alfreda Kuziora, w 1994 r., czyli w rok po erygowaniu kaplicy pw. NMP Wspomożycielki Wiernych. Został poświęcony w tym samym roku po mszy świętej.



wróć  

Krzyż przy skrzyżowaniu ulic Bory i Podłosia

Podłosie w pobliżu kaplicy pw. NMP Wspomożycielki Wiernych. Dawniej stał w tym miejscu krzyż drewniany, który jednak uległ zniszczeniu na skutek upływu czasu. W jego miejsce w 1966 roku mieszkańcy dzielnicy Podłosie m.in. Panuś Bolesław, Machura Jan, Adamczyk Waldemar stawiają krzyż metalowy. Został on zespawany na podwórku rodziny Panuś, zaś wieczorem potajemnie, przyniesiony przez Panuś Janinę, Wikierę Wiktorię oraz Józefę Turek w miejsce ustawienia. Krzyż metalowy, o przekroju ramion okrągłym, wysoki, pomalowany na brązowo. Ramiona krzyża zakończone półkulami w kolorze srebrnym. Na krzyżu figura Chrystusa - odlew żeliwny pomalowany na srebrny kolor. Poniżej żeliwny, w tym samym kolorze, okrągły medalion ukazujący Matkę Bożą karmiącą piersią Dzieciątko Jezus. Na nim napis: TY COŚ KARMIŁA ŚWIATA ZBAWIENIE - TY NAM JAK MATKA DAJ POŻWIENIE Krzyż został ustawiony w niewielkim zagłębieniu terenu na cementowej wylewce i otoczony polnymi kamieniami.
wróć
 

Krzyż przy ulicy Energetycznej

Stoi na niewielkim wzniesieniu, przy bocznicy kolejowej Elektrowni Łagisza. Edward Majcherczyk wspomina, iż krzyż pierwotnie stał na rozstaju polnych dróg w miejscu gdzie obecnie przebiegają tory kolejowe. Został przeniesiony na obecne miejsce na rozkaz Niemców, przez więźniów obozu w Łagiszy podczas budowy torów kolejowych. Obóz ten był filią obozu w Oświęcimiu. Fundator, intencja oraz rok ustawienie nieznane. Podobny, choć zdecydowanie niższy krzyż znajduje się również w Łagiszy, przy lesie w pobliżu torów PKP. Został on ufundowany przez pracowników kolejowych odcinka drogowego Łagisza w 1932 roku. Swego czasu pod krzyżem odprawiane były nabożeństwa majowe. Obecnie miejsce w którym stoi jest bardzo zarośnięte, skutkiem czego krzyż jest mało widoczny. W jego pobliżu rosną dwa potężne dęby. Betonowy, wysoki o przekroju ramion kwadratowym, nie pomalowany. Ustawiony na dwustopniowej cementowej podstawie. Podstawa w kilku miejscach uszkodzona- pęknięta i ukruszona. Zwieńczenie krzyża pęknięte. Na krzyżu figura Chrystusa - odlew żeliwny. Nad nim niewielka, metalowa tabliczka z napisem INRI. Tabliczka ułamana w połowie swej długości. Pod figurą niewielki, okrągły, plastikowy medalion z wizerunkiem Matki Bożej. Nieco niżej widoczne wgłębienie o prostokątnym kształcie w którym mogła być zamontowana pamiątkowa tabliczka.
wróć
 

Krzyż przy skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Odkrywkowej

Stoi w pobliżu Lasu Grodzieckiego, na granicy Grodźca i Łagiszy. Postawiony na tzw. Jazowym na gruncie Franciszka Rzadkowskiego. Prawdopodobna data powstania 1863 r. Fundator, intencja i rok wykonania nieznane.

Betonowy, o przekroju prostokąta, pomalowany na biało. Pochylony do przodu. Ramiona krzyża zakończone trójkątnie. Prawe ramię u nasady posiada niewielki ubytek. Na nim niewielka, metalowa, pomalowana na biało figura Chrystusa. Figurze brak części prawej ręki. Poniżej, przymocowana drutem do krzyża część figurki (głowa Jezusa) niewiadomego pochodzenia, pomalowana na biało.

Ustawiony na niewielkim, murowanym, pomalowanym na zielono cokole. Na nim po bokach dwa małe murowane kwietniki pomalowane w tym samym kolorze. Krzyżem opiekuje się rodzina Siwek, która mieszka w tym miejscu od chwili wybudowania domu w 1978 roku.
wróć
 

Krzyż na cmentarzu parafialnym

Pierwotnie drewniany. Krzyż był już mocno spróchniały i zachodziła obawa, iż podczas silnego wiatru może się wywrócić i uszkodzić grobowce stojące wokół. Został usunięty a następnie pocięty i spalony. W jego miejsce w 1994 roku kilku mieszkańców Łagiszy m.in. Władysław Kozioł, Ryszard Rabsztyn, Franciszek Jaworski stawiają krzyż, zespa-wany z metalowych rur. Krzyż poświęcił ks. biskup Adam Śmigielski, przy okazji parafialnej wizytacji. Krzyż wysoki, metalowy, pomalowany na brązowo, ujęty w metalowe obramowania w kolorze białym o przekroju prostokąta. Ramiona o przekroju okrągłym. Ustawiony na murowanej podstawie w kształcie kwadratu pomalowanej na brązowo. Obok niego rośnie dorodna Tuja.
wróć

 

Krzyż przy ulicy Dąbrowskiej 192

Krzyż wybudowany na prywatnej posesji w 2006 r. przez Janka Jakubczyka, syn Marii i wnuka Jakuba Bijaka. I tak też jest napisane na marmurowej tabliczce z dopiskiem OFIARA BOGU PS. Król Łagiszy






wróć


 

Figura Niepokalanego Serca Matki Bożej nad wejściem do kościoła

W dniu 13 września 1947 r. o godzinie 18.00, odbyło się poświęcenie figury Niepokalanego Serca Matki Bożej i umocowanie jej na balkonie nad wejściem do świątyni. Figurę poświęcił ks. proboszcza Leon Stasiński. Po tym akcie przed kościołem odbyły się nieszpory z kazaniem. Przez ten czas szczyt kościoła i wieża były iluminowane. Figura wykonana z cementu została ustawiona na niewielkim ceglanym cokoliku. Postać Maryi przedstawiona frontalnie w welonie na głowie i białej szacie na którą narzucony jest długi brązowy płaszcz z białym podbiciem. Ręce uniesione na wysokość piersi obejmują serce przebite sztyletem. Dłonie przepasane różańcem spływającym w dół. Stopy Maryi wspierają się na księżycu. Figura wieczorem jest oświetlona.

wróć

 

Figura św. Floriana przy ulicy Pokoju 44 na Remizie Strażackiej

Figura św. Floriana została ustawiona na dachu byłej wozowni, tuż nad wejściem do remizy Ochotniczej Straży Pożarnej. Została zakupiona z datków ofiarowanych przez mieszkańców Łagiszy i członków OSP w 2001 r. Wykonana z tworzywa sztucznego w przedsiębiorstwie handlowo - usługowym w Nysie.

W dniu 3 maja 2002 r. ksiądz kanonik Eugeniusz Stępień, podczas uroczystej mszy świętej z okazji strażackiego i państwowego święta dokonał poświęcenia figury. Do jej środka (poprzez niewielki otwór) włożono kartkę z nazwiskami fundatorów, członków OSP oraz gości obecnych na uroczystości. Obok figury stoi wysłużona motopompa. Postać świętego ustawiona na niskim cokoliku stanowiącym całość z figurą. Na jego frontowej stronie napis ŚW. FLORIAN. Postać świętego została przedstawiona w stroju rzymskiego żołnierza. W prawej, wyprostowanej, opuszczonej w dół ręce trzyma wiadro z wodą gasząc stojący w jego nogach płonący budynek. Lewa zgięta w łokciu, ułożona na piersi.
wróć

 

Kapliczka Matki Bożej

Kapliczka po której dziś nie pozostał żaden ślad a jedynie nieliczne, skąpe, ustne przekazy starszych mieszkańców Łagiszy, znajdowała się na polu rodziny Dulów w pobliżu miejsca gdzie dziś przebiega ulica Świerczewskiego. Kapliczka uległa zniszczeniu na początku lat 30-tych XX wieku na skutek upływu czasu oraz działalności człowieka. Według relacji Antoniego Bałdysa w jej sąsiedztwie wybierana była ziemia potrzebna do podniesienia terenu na której powstała droga (ul. Świerczewskiego), zdarzało się również, iż mieszkańcy rozkopywali teren szukając pod kapliczką zakopanych monet. Kapliczka znajdowała się po tej samej stronie drogi co krzyż stojący na polu pana Kłapcia (kilkadziesiąt metrów dalej) pod którym znaleziono ludzkie szczątki i monety, stąd może wzięło się przekonanie, iż pod kapliczką zakopano skarb. Kapliczka stała w otoczeniu zieleni w pobliżu strumyka, który płynie w tym miejscu do dziś. Czesława Gwiazda pamięta, iż na wiosnę w otoczeniu kapliczki rosło dużo kaczeńców zaś teren ten upodobały sobie bociany. Kapliczka była bielona, wykonana z piaskowego kamienia, osadzona na prostokątnej murowanej podstawie i nakryta niewielkim daszkiem. Od frontu znajdowała się niewielka nisza w której stała figurka Matki Bożej. Swego czasu przy kapliczce odprawiano "majowe", które organizowała i prowadziła opiekunka kapliczki pani Łaznowska.
wróć

 

Kapliczka Matki Bożej Siewnej przy ulicy Dąbrowskiej 15

Powstała ok. 1910 roku. Jej fundatorem był Jakub Trzaski. Przylega ściśle do ściany frontowej budynku. Murowana, tynkowana, bielona. Od frontu niewielka nisza, (swego czasu przeszklona) obramowana z każdej strony drewnianą listwą, zwieńczona w szczycie niewielkim drewnianym krzyżykiem. Wewnątrz do niedawna znajdowała się mała figurka Matki Bożej obecnie w miejsce to wstawiony jest niewielki obrazek z wizerunkiem Matki Bożej.



wróć

 

Kapliczka przy ulicy Bory 73a

Wykonana w maju 2004 r. przez Jana Jurka. Postawiona bez szczególnej intencji, w przydomowym ogrodzie, blisko siatki od strony ulicy.
Kapliczka szafkowa, niewielka. Wykonana z drewna, od frontu przeszklona. Kryta dwuspadowym, metalowym daszkiem. Osadzona na metalowym płaskowniku, którego koniec został zalany w cementowej podstawie o kształcie kwadratu. Do płaskownika dospawano obejmę na kwiaty, znicze. Wewnątrz wstawiono obrazek Serca Jezusowego i figurkę Matki Bożej. Przedmioty te pan Jurek odziedziczył po swej zmarłej ciotce. Pod daszkiem zawieszono niewielki krzyżyk - pamiątka bierzmowania syna.


wróć

 

Kapliczka przy ulicy Bory 38

Na frontowej ścianie budynku w szczycie znajduje się niewielka, oszklona, kwadratowa nisza. Wewnątrz wstawiono, obrazek z wizerunkiem Matki Bożej. Dom jest własnością państwa Marii i Edwarda Mąjcherczyk. Kapliczka powstała prawdopodobnie w 1938 roku, podczas przebudowy domu w latach 1937-1939. Jej twórcą był Kazimierz Katolik (dziadek pani Marii), który wykonał ją w dziękczynnej intencji za dojście do zdrowia syna Albina po nieszczęśliwym wypadku.
wróć
 

Kapliczka Matki Bożej Szkaplerznej

Stoi w pobliżu rzeki Czarna Przemsza oraz działki Madej Henryki. Powstała staraniem Henryki i Stanisława Madej, jako podziękowanie za otrzymane łaski w rodzinie. Wykonana wspólnymi siłami przez najbliższych sąsiadów - działkowców, w 2000 roku. W dniu 16 lipca 2003 r. poświęcona przez księży Mariusza Dydaka i Mariusza Gierczyka. Pierwotnie w tym miejscu znajdowała się niewielka kapliczka szafkowa zawieszona na drewnianym słupie, poświęcona Matce Bożej. Przy kapliczce tej przez dłuższy czas odprawiano nabożeństwa majowe i czerwcowe. Gdy z upływem czasu uległa zniszczeniu, powstała myśl by w jej miejsce postawić nową, trwalszą kapliczkę.

Kapliczka murowana, otynkowana, pomalowana na biało. Nakryta dwuspadowym, metalowym daszkiem. Pod nim drewniany krzyż. Od frontu kwadratowa nisza, zamknięta jednoskrzydłową, szkloną okiennicą. Okiennica zabezpieczona metalową kratą. W niszy, obraz Matki Bożej Szkaplerznej, drewniany krzyż oraz dwie gipsowe figurki Matki Bożej i Serca Jezusowego. Kapliczka ogrodzona drewnianym płotkiem, wykonanym ze skośnie ściętych sztachet.
wróć

 

Kapliczka przy ulicy Rzecznej na Niepiekle

Datowana na koniec XIX w. Fundator, rok i intencja postawienia nieznane. Kapliczka na rzucie prostokąta, ustawiona na wysokim cokole. Murowana, tynkowana, bielona. Od frontu półokrągła nisza, zamknięta jednoskrzydłową, szkloną okiennicą. W niszy obraz ukazujący Jezusa Cierniem Ukoronowanego oraz reprodukcja obrazu z wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Kapliczka kryta dwuspadowym, drewnianym daszkiem. Daszek pokryty papą. Stoi w otoczeniu krzaków bzu i wysokiej samotnej topoli.



wróć
 

Kapliczka Matki Boskiej Częstochowskiej, przy ulicy Parkowej 15

Kapliczkę wykonała i postawiła Róża Banasik, w maju 2003 roku dla upamiętnienia 25 lat pontyfikatu Jana Pawła II, oraz święceń kapłańskich księdza Mariusza Dydaka. Kapliczka szafkowa, drewniana, przykryta dwuspadowym drewnianym daszkiem. Daszek pokryty blachą. Od frontu zamknięta jednoskrzydłową, szkloną okiennicą. Pod daszkiem mały krzyżyk zakupiony i poświęcony podczas misji świętych. Wewnątrz reprodukcja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, zakupiony i poświęcony na Jasnej Górze w Częstochowie, oraz niewielka figurka Matki Bożej ofiarowana przez Helenę Nadolską. Z kapliczki zwisa duży różaniec, którego paciorki wykonane zostały z żołędzi. Otoczona płotkiem wykonanym z drewnianych listewek. Kapliczka została zawieszona na drzewie (brzoza), na przeciw domu pani Róży.

wróć

 

Kapliczka Matki Boskiej Częstochowskiej w lasku grodzieckim

Kapliczka szafkowa znajdująca się w Lesie Grodzieckim, na skrzyżowaniu leśnych ścieżek, została zwieszona na drzewie (buk) ok. 2005 roku. Fundator i intencja postawienia nieznane. Szafka plastikowa w kolorze piaskowym. Nad nią wygięty w łuk metalowy daszek. Od frontu przeszklona. Wewnątrz reprodukcja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.




wróć

 

Proboszczowie


ks. Marian Kluszczyński (1924 - 1928)


ks. Teofil Banach (1928 - 1937)


ks. Roman Ramus (1937 - 1939)


ks. prał. Leon Stasiński (1939 - 1953)


ks. Stefan Banasiński (1952 - 1959)


ks. kan. Mieczysław Piega (1959 - 1973)


ks. prał. Mieczysław Oset (1973 - 1985)


ks. kan. Józef Moch (1985 - 1989)


ks. kan. Eugeniusz Stępień (1989 - 2007)


ks. Grzegorz Rozpończyk (od 2007)

wróć  

Wikariusze

ks. Jan Burchardt 11.VI.1940 - 20.XI.1940
ks. Paweł Kupny 18.XII.1940 - 21.VII.1941
ks. Edward Liszka 1941 - 1942
ks. Kazimierz Przygórski10.X.1942 - 14.V.1945
ks. Jan Rabsztyn 19.V.1945 - 19.VI.1946
ks. Jan Nowak 20.VI.1946 - 13.VIII.1949
ks. Mirosław Janikowski IX.1952 - VIII.1953
ks. Stefan Kucała IX.1953 - VIII.1957
ks. Jan Dyrda VIII.1957 - V.1959
ks. Ryszard Stefański IX.1959 - VIII.1961
ks. Krzysztof Skubała 1963 - X.1965
ks. Antoni Czapla IX.1965 - VII.1971
ks. Stanisław Pacek 1969 - XII.1970
ks. Krystian Gawron I.1971 - VIII.1973
ks. Józef Bernaś 23.IX.1973 - 27.VI.1976
ks. Czesław Mielczarek VII.1976 - 01.VII.1979
ks. Tadeusz Matolepszy VIII.1979 - 1982
ks. Jarosław Koczur 1982 - 26.VI.1985
ks. Stanisław Straż VII.1985 - VI.1987
ks. Marek Łabuda VII.1987 - VI.1989
ks. Witold Pękalski VII.1989 - 30.VI.1991
ks. Marek Cuda VII.1991 - VIII.1997
ks. Krzysztof Szybalski IX. 1997 - VIII.2002
ks. Krzysztof Pawłowski VII.2003 - VIII.2006
ks. Rafał Madej IX.2004 - 2007
ks. Tomasz Karaś VIII.2006 - 2009
ks. Grzegorz Półtorak 2009 - nadal

wróć  

Organiści

Robert Magdziarz
Grabiński
Daniel Cichy (1932 - 1946)
Zdzisław Organy
Stanisław Jarzyński
Roman Machura (1955 - 1978)
Zdzisław Frymus (1979 - 2008)

wróć  

Kościelni

Konstanty Bijak* 1942
Bogdan Kwieciński
Jan Przybyś** (1932 - 1946)
Michał Dudziński*** 1978 - 1993
Franciszek Dudziński1994 - nadal

* był przedtem dozorcą kopalni "Andrzej", pomagał w budowie kościoła
** był ojcem ks. Adama Przybysia
*** ojciec siostry zakonnej Iwony Dudzińskiej

Zobacz więcej zdjęć w dziale: Galeria
wróć do działu Obiekty

źródło:

  • B. Ciepiela, I. Zygmunt; "Łagisza wczoraj i dziś"; wyd. Progress; Będzin 1993
  • B. Ciepiela; "Łagisza - 75 lat Parafii 1924-1999"; wyd. Graf-mar; Będzin 1999
  • B. Ciepiela; "Łagisza, wykopaliska archeologiczne i cmentarze"; wyd. Progress; Będzin 2002
  • R. Garstka; "Będziński pejzaż frasobliwy: małe obiekty sakralne - krzyże, kapliczki, figury: Będzin, Grodziec, Łagisza"; Będzin 2006